Artık konuşmuyoruz; temas ediyoruz. Bir mesaj atılıyor, birkaç harf yetiyor. Karşılık gelirse iletişim var sayılıyor, gelmezse mesele kapanıyor. Dil, anlatmanın değil, yoklamanın aracı hâline geliyor. Gündelik iletişim “slm”, “nbr”, “tm”, “ok” etrafında dönüyor. Bunlar tek başına sorun değil. Sorun, bu kısaltmaların istisna olmaktan çıkıp esas dil hâline gelmesi. Harfler yerinde duruyor ama cümleler ortadan kayboluyor. Bir cümleyi tam kurmak bugün gereksiz sayılıyor. Nokta koymak mesafe, uzun yazmak abartı. Oysa cümle kurmak düşünmektir. Düşünce kısaldıkça dil de daralır. Dil daraldıkça anlam geri çekilir. Sonra aynı şikâyeti tekrar ederiz: Kimse kimseyi anlamıyor. Kısaltmalar yalnızca harfleri değil, tonu da eksiltir. “Tamam” ile “tm” aynı değildir. Birinde duraklama, diğerinde geçiş vardır. Ton gidince duygu silikleşir. Silikleşen duygu yanlış anlaşılır, yanlış anlaşılma suskunluğa dönüşür. Burada kolay bir suçlu aramak cazip: Gençler. Oysa mesele yaş değil, hız. Okumadan konuşan, düşünmeden yazan bir dil oluşuyor. Okunmayan dil kelime üretmez. Kelime üretmeyen dil, kısaltmalara sığınır. Şüpheyle sormak gerekir: Gerçekten zamanımız mı yok, yoksa kelimelere sabrımız mı? Bir mesajı kısa yazmak pratik olabilir; ama bir derdi kısa anlatmak her zaman mümkün değildir. İnsan duygusu uzun cümle ister. Kırgınlık, sevinç, tereddüt… Hiçbiri birkaç harfe sığmaz. Bu bir nostalji yazısı değil. Dil değişir, dönüşür; buna itiraz yok. Ama değişim, anlamdan vazgeçmeye dönüşüyorsa, durup düşünmek gerekir. Sosyal medya dili bir lehçe olabilir; yeter ki ana dilin yerini tamamen almasın. Harfler kaldı, cümleler gittiğinde geriye hız kalır. Ama hız, anlamın yerini tutmaz. Bir gün gerçekten anlatmak istediğimizde, kelime bulamama ihtimaliyle yüzleşiriz. Belki yeniden cümle kurmayı hatırlamak gerekiyor. Uzun olsun diye değil; anlam taşısın diye.