Sömürgeler önce isim koyma özgürlüğünü kaybederler…
Rukirabasaija Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi IV Hakkın rahmetine kavuşmuştur.
Allah Rahmet Eylesin…
Tanıdınız mı? İlk duyduğumda ben tanımamıştım…
Son duyduğumda mı? Hayır! Yine tanımıyorum. (Adını zorla yazdım zaten)
Kendilerinin adı daha da uzun, ama orijinalini kaydetmiştim bulamadım.
Bilmeyenler, yani herkes için; Zat-ı alileri Uganda Kralı olurlar. Kral olarak değil de Guinness Rekorlar Kitabına, “En genç kral olarak geçmiş olması daha çok bilinmiyor.
Krallığını sadece Uganda, en genç Kral oluşunu da bütün dünya biliyor.
Guinness krallıktan geniş…
*
Bu kadar uzun isim, sahipsiz coğrafyalarda sekiz on çocuğa yeter…
Çocukların, çağrısız ve isimsiz olduğu yerlerde nedense krallarının ismi çok uzun oluyor.
Geri kalmış ülkelerde bir kralın ya da yöneticinin adı ne kadar uzunsa, halkının adı o kadar kısa…
Herhalde lanetli gibi çocukların kullanamadıkları ismi kullanıyorlar.
*
Kızılderili kabile şefi mahkemeye koşar:
“Adım uzun kısaltmak istiyorum…” der. Hâkim, ismini sorar, o da:
“Seher vakti sahralarda yanık yanık uluyan köpek” der. Hâkim:
Haklıymışsın. Gerçekten uzun isim. Hangi ismi almak istiyorsun?”
“Seher vakti sahralarda yanık yanık uluyan it…”
Bazı kısaltmalar Köpekten ite doğru…
*
Dünyanın bütün kültürlerinde isim koyma adetleri törenseldir.
İsim bir kültürdür. Devletin para basması nasıl ki bağımsızlığının bir göstergesi ise, isim koyma da kültürlerin bağımsızlığıdır.
*
“Darwin: Kökenini Arayan İnsan” kitabını yazarken çok araştırma yapmıştım. Darwin, gemiyle, Güney Amerika’nın en güneyinde Tierra Del Fuego kayalıklarından geçerken, kontrol kayboluyor. Geminin batıp kaybolma riski var iken, Darwin bir teknik ile gemiyi kurtarıyor. Sadece gemiyi değil hem kendisi hem de bütün mürettebat ile gemide bulunan İngiliz Askerlerinin hayatı da kurtuluyor.
Kaptan, bu hizmet için çok duygulanıyor ve seyir defterini açıp, Güney Amerika Kıtasının ucundaki sıradağlara “Darwin” adını koyuyor.
Kaptan İngiliz, Darwin İngiliz… İsim koyduğu yer, adını sanını bilmedikleri kabilelerin vatanı. Bugün hala o dağlar Darwin Dağları olarak atlaslarda yer alır.
O tarihten sonradır, İngiliz mandaları Arjantin çayırlarında otlandı
Arjantin, kendi topraklarını kaybetmeden önce “İsim Koyma özgürlüğünü” kaybetti.
*
Markete gidiyorum, renkli renkli ambalajların üzerindeki yazıları okumaya çalışıyorum…
İki üç günde bir cilt kitap bitiren ben, market raflarını okuyamıyorum.
Fotoğrafları tanıyorum… Şu mısır, şu leblebi… He biliyorum bu dardağan… Allah Allah bu kurutulmuş vişne değil mi? Üstünde ne yazıyor acaba…
Bazıları Kayserililerle alay edip gülüyor. Kayserililer eşeği boyayıp babasına satarmış…
Yahu eşek, yine bizim eşek tanıdık… Hem ya merkep diyorlar ya da karakaçan… Boyalı eşeği, Mary ya da Katya diye satan olmuş mu?
E, o zaman, bizim tanıdık ürünlerin üzerine anlaşılmadık bir şeyler yazıp, bize satmak neyin nesi…
Güldüğümüz Kayserili kadar olabilsek keşke…
Demem O ki, Uganda Kralı öldü…
“Ne ben fark ettim / ne de Gülhane Parkı’ndaki ceviz ağacı…”
Ama isim koyma özgürlüğüm…
Bu kadar uzun isim, dünyanın çeşitli, yerlerinde sahipsiz ölen çocuklar
(kısaca King Oyo) olarak geçmektedir
Evet, Uganda'nın geleneksel krallıklarından biri olan Tooro Krallığı'nın hükümdarı Kral 4. Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi, 27 Ağustos 2026 tarihinde 34 yaşında hayatını kaybetti. [1, 2]
Uganda Cumhurbaşkanı Yoweri Museveni tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, genç kral bir süredir Amerika Birleşik Devletleri'nde tedavi gördüğü agresif bir kanser türü nedeniyle yaşamını yitirdi. [1]
Kral Kabamba hakkında bilinen önemli detaylar şunlardır:
Dünyanın En Genç Kralı: Babasının ölümünün ardından 1995 yılında henüz 3 yaşındayken tahta çıkmış ve Guinness Rekorlar Kitabı'na "dünyanın en genç hüküm süren hükümdarı" olarak adını yazdırmıştı. [1, 2]
Kültürel Liderlik: Uganda anayasal olarak seçimle yönetilen bir cumhuriyet olsa da, ülkedeki geleneksel krallıklar büyük bir kültürel ve sembolik öneme sahiptir. Kral Oyo da 31 yıllık hükümdarlığı boyunca yaklaşık 2 milyon kişinin kültürel liderliğini üstlenmişti. [1, 2]
Tahtın Geleceği: Resmi bir evliliği bulunmayan kralın, geride veliaht olarak bir erkek çocuk (prens) bıraktığı ve yeni liderin kimliğinin krallık geleneklerine göre ilerleyen günlerde açıklanacağı duyuruldu. [1, 2]
Genç yaşta vefat eden kral için Uganda'da resmi cenaze töreni düzenlenecek ve ülkede bayraklar yarıya indirilecektir. [1]
Tooro Krallığı'nın yerine geçecek yeni veliaht hakkındaki güncel gelişmeleri öğrenmek ister misiniz yoksa kralın 3 yaşında tahta çıkış hikayesi ve krallık gelenekleri hakkında daha fazla detay mı istersiniz?
