Fındık Atığından Protein ve Yağ Elde Edilecek

BTÜ’nün TÜBİTAK destekli projesinde fındık yağı üretiminden kalan posadan protein, yağ ve polisakkaritlerin birlikte elde edilmesi hedefleniyor.

Bursa Teknik Üniversitesi, fındık yağı üretiminden sonra geriye kalan posanın yüksek katma değerli bileşenlere dönüştürülmesi için TÜBİTAK destekli bir araştırma başlattı. Projede fındık küspesindeki protein, yağ ve polisakkaritlerin aynı işlem içinde ayrıştırılması hedefleniyor. Çalışmanın başarılı olması halinde çoğunlukla hayvan yemi olarak değerlendirilen yan ürünün bitki bazlı gıda, fonksiyonel gıda ve biyoteknoloji uygulamalarında kullanılabilecek yeni ham maddelere dönüştürülmesi mümkün olacak. Üç değerli bileşen aynı süreçte ayrıştırılacak Araştırma, Bursa Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Furkan Türker Sarıcaoğlu yürütücülüğünde gerçekleştirilecek. Projenin bilimsel odağını, fındık küspesinden protein, yağ ve polisakkaritlerin eş zamanlı biçimde elde edilmesi oluşturuyor. Aynı ham maddeden birden fazla bileşenin kazanılmasıyla üretim verimliliğinin yükseltilmesi amaçlanıyor. Türkiye dünya fındık üretiminde önde gelen ülkeler arasında bulunurken, fındık yağı çıkarıldıktan sonra önemli miktarda posa ortaya çıkıyor. Bu yan ürün çoğunlukla düşük ekonomik değerle hayvan yemine yönlendiriliyor. Oysa yapısında protein, yağ ve lif özelliği taşıyan polisakkaritler bulunuyor. Proje, söz konusu içeriği ayrı ürünlere dönüştürerek fındık işleme zincirinde oluşan ekonomik kaybı azaltmayı hedefliyor. Ultrason destekli yöntem geleneksel işlemle karşılaştırılacak Çalışmada ultrason destekli üç fazlı bölümleme yöntemi kullanılacak. Ses dalgalarından yararlanan bu yaklaşımın, fındık posasındaki değerli bileşenleri daha kısa sürede ve daha yüksek verimle ayırma potansiyeli araştırılacak. Elde edilen sonuçlar geleneksel ekstraksiyon yöntemiyle karşılaştırılarak işlem süresi, ürün verimi ve bileşen kalitesi açısından bilimsel değerlendirme yapılacak. Araştırmacılar yalnızca laboratuvar ölçeğinde bileşen elde etmeyi değil, yöntemin farklı kullanım alanlarına uygunluğunu da ortaya koymayı planlıyor. Posadan ayrıştırılan proteinlerin bitki bazlı ürünlerde, doğal yağ ve polisakkaritlerin ise fonksiyonel gıda formülleri ile çeşitli biyoteknoloji uygulamalarında değerlendirilmesi öngörülüyor. Böylece tek bir tarımsal yan üründen farklı sektörlere yönelik ham madde geliştirilmesi mümkün olabilecek. Proje sürdürülebilir üretime katkı sağlayacak Fındık işleme atığının yeniden üretim döngüsüne kazandırılması, atık miktarının azaltılmasının yanında çevre dostu üretim hedeflerine de katkı sunacak. Düşük değerli bir posadan pazarlanabilir bileşenler elde edilmesi, üreticiler ve gıda sanayisi için yeni ekonomik fırsatlar oluşturabilecek. Proje sonuçlarının fındık sektöründeki yan ürünlerin daha planlı değerlendirilmesine örnek olması bekleniyor. Bursa Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, bilimsel araştırmaların toplum ve sanayinin ihtiyaçlarına çözüm üretmesinin önemine dikkat çekti. Üniversitenin araştırma odaklı yaklaşımını yansıtan çalışmanın, stratejik bir tarım ürünü olan fındığın işleme sürecine yeni bir değer zinciri eklemesi amaçlanıyor. TÜBİTAK desteğiyle yürütülecek araştırmanın bilimsel sonuçları, uygun üretim yöntemlerinin geliştirilmesi için temel veri sağlayacak.